در 28 اردیبهشت 1332 در روزنامة نیروی سوم، ارگان حزب زحمتکشان ملّت ایران (نیروی سوم)، در یک آگهی کوچک به اطلاع خوانندگان رسید که فردا سه‌شنبه، کتاب مسئلة شوروی: واقعیت انکارناپذیر به قلم ناصر وثوقی منتشر خواهد شد. دکتر ناصر وثوقی از سران نیروی سوم بود و کتاب نیز به موضوعی اختصاص داشت که بحث و جدل بر سر مضامین اصلی آن، یکی از علل اختلاف نظر و انشعاب در حزب تودة ایران در دی 1326 را تشکیل می‌داد. انتشار مسئلة شوروی: واقعیت انکارناپذیر برخلاف انتظار، مخالفت و انتقادی را درون نیروی سوم برانگیخت که در نهایت به کناره‌گیری دکتر وثوقی از آن حزب منجر شد. اهمیّت سیاسی آن واکنش نامتعارف و تند در برابر کتاب تنها در مراحل بعد روشن شد؛ یعنی هنگامی که با پیش‌آمد کودتای 28 مرداد 1332 و شکست نهضت ملّی شدن صنعت نفت، اختلاف نظرهایی که پیشتر به صورتی ضمنی و تلویحی در صفوف نیروی سوم پدیدار شده بود، جنبه‌ای آشکار یافت و به جدایی تنی چند از فعالان حزبی انجامید. دکتر ناصر وثوقی در این کتاب، ضمن پرداختن به آرای منتقدان سوسیالیست اتحاد شوروی، توجه ویژه‌ای به اندیشه‌ها و نظریات مانابندرا ناث روی (1887-1954) دارد. روی، مارکسیست هندی و از پایه‌گذاران بین‌الملل کمونیست (کمینترن)، یکی از جدی‌ترین منتقدان کمونیسم روسی و استالینی بود. کتاب مسئله شوروی به نقد بلشویسم و نظام سیاسی و اقتصادی حاکم بر شوروی پرداخته است. بحث دولت و دمکراسی و همچنین سیاست خارجی و صلح سوسیالیستی و حلاجی نظریة «ستاد زحمتکشان جهان» بودن امپراطوری بزرگ شوروی ... از دیگران موضوعات بحث و نقد کتاب است. این کتاب یکی از نخستین نقدهای نوشته شده توسط یک ایرانی چپ‌گرا ولی مستقل، درباره ماهیت حکومت شوروی است. بازچاپ کتاب مسئلة شوروی: واقعیت انکارناپذیر با توجه به اهمیّت تاریخی این اثر صورت گرفته است.