نویسنده : الیویه بونرو ترجمه : حسن فروغی ، ابراهیم قیصری الیویه بونرو در کتاب «از تصویر تا اسطوره ـ ایران در ادبیات و اندیشه فرانسوی قرن هجدهم» با بررسی تصویر ایران در ادبیات و اندیشه فرانسوی قرن هجدهم در انبوه مکاتبات، سفرنامهها و توصیفات کتابهای گوناگون ایران را کشوری میبیند که در این قرن در حال ساختن تصویر خویش است. بونرو تصاویر کارت پستالی یک زندگی سبکبال همیشه عاشقانه درباری آمیخته با آداب و رسوم ایرانی را دلمشغولیهایی میداند خاص سفرنامهها، که البته خوانندگانشان آن بین با دیرباوری و شیفتگی در نوسانند؛ و خود بیاعتنا به این اسطورهپردازیها ایران را کانون ارزشهایی اصیل توصیف میکند که دستیابی به آن فقط براساس تحقیقات علمی و انسانی از واقعیات تجربی امکانپذیر است و این مسیر را در پیش میگیرد. او از پژوهشگران میخواهد با پیبردن به ناشناختهها و درک قانونمندی حاکم بر رفتاری که در نظر آنان عجیب مینماید، با گام زدن در مسیر تفاهم به شناخت بهتری از ایران راه یابند و در این راه مطالعه دقیق هزار و یکشب، گلستان سعدی و زنداوستا را توصیه میکند. از نظر بونرو تصویرهای ساختهشده از ایران مخوف در مکاتبات مبشران ناکام کلیسا تاریکاندیشانه و حاکی از عدمسعهصدر این مبلغان متعصب است. او با لحنی صریح در رد این تعصب خام مینویسد: توجه انسانی به ایران و اعتماد به آنان برای برقراری ارتباطات مفید و مستمر با احترام متقابل مذاهب به هیچوجه کار اربابان کلیسا نیست، بلکه کار اروپاییانی است که در ایران مستقر شدند. مانند جواهرفروشان، پزشکان، بازرگانان، و بهخصوص سیاحان آگاه. به عقیده بونرو این گروه سیاحان نظر بدبینانه ایرانیان را نسبت به «فرنگیها» عوض میکنند. این مسیحیان آزادانه میان ایرانیان زندگی میکنند و کارهای سودبخششان موجب تقویت روابط ایران و اروپا میشود و در این راستاست که تصاویر سفرنامه شاردن شکل میگیرد و آشکارا نشان میدهد که تمدن و منفعتطلبی با یکدیگر آشتیپذیرند... به بیان مهربان بونرو، ترس از ایران و ایرانی امری طبیعی نیست. او معتقد است اولین احساس برتری در اروپایی الزاما ایجاب میکند که خود را روی زمین یک استثنا بداند اما فلاسفه، مورخان، جغرافیدانان و مردمشناسان، اروپایی را به جای ادعای فرمانروایی به فروتنی دعوت میکنند و به درست اندیشیدن در ارتباط با «غیر» فرامیخوانند.
0 نظر