(از مجموعه تاریخ کمبریج) به سرپرستی : ویلیام بین فیشر ترجمه : مرتضی ثاقب‌فر تاریخ ایران کمبریج طرح تالیف این کتاب برای اولین بار توسط رییس دانشگاه کمبریج «آرتور آربری» و «قدس نخعی»، سفیر ایران در انگلستان در سال 1338 (1959 میلادی) ارایه شد. انتشارات دانشگاه «کمبریج» هم چاپ این اثر را بر عهده گرفت. در سال 1961 آربری برای تشکیل هیات ویراستاری از ویراستاران‌ نامداری مثل «سر هارولد بیلی»، «آن لمتون»، «روبن لوی»، «رابرت زینر»، «بازیل گری» ، «پیتر ایوری»، «عیسی صدیق»، «سیدحسن تقی‌زاده»، «لارنس لاکهارت»، «جان اندرو بویل»، «سر ماکس مالوان»، «کلیفورد ادموند باسورث»، «ایلیاگرشویچ»، «هیوبرت دارک»، «ویلیام فیشر» به همراه «محمود صناعی» که رابط رسمی این هیات با مراکز علمی ایران بود، در جریان یک گردهمایی، دعوت به عمل آورد. این کتاب علاوه براین‌که به اوضاع تاریخ سیاسی ایران پرداخته، به تاثیری که تمدن و هنر ایرانی روی سایر تمدن‌های جهان گذاشته هم تاکید دارد. هم‌چنین این مجموعه کتاب تاریخی به موازات ‌بررسی اوضاع جغرافیایی و بوم شناسی، توجه ویژه‌ای به جنبه‌های مذهبی، فلسفی، اقتصادی، علمی و هنری هم دارد. به دلیل اهمیت این کتاب پژوهش‌گران و شرق‌شناسان متعددی به نقد و بررسی آن پرداخته‌اند و مقالات و بررسی‌های خود را به صورت مستقل در مجلات به چاپ رسانده‌اند. جلد نخست این کتاب در دو قسمت، به بررسی اوضاع سرزمین ایران و مردمان آن می‌پردازد.